ไฟไหม้หอประชุมลามเร็วแค่ไหน? เจาะข้อมูลไฟ ควัน และวัสดุเก้าอี้ที่ต้องรู้

บทความนี้จะพาไปดูว่าไฟในหอประชุมมีพฤติกรรมลามอย่างไร วัสดุของเก้าอี้ส่งผลต่อความเร็วในการลามไฟแค่ไหน และมีวิธีป้องกันตัวหรือออกแบบพื้นที่อย่างไรให้ปลอดภัยมากขึ้น โดยอ้างอิงข้อมูลจากหน่วยงานวิจัยอัคคีภัยและมาตรฐานความปลอดภัยของต่างประเทศ

ทำไมไฟในหอประชุมถึงลามเร็วกว่าที่คิด ทำความรู้จัก Ceiling Jet

กลไกสำคัญที่ทำให้ไฟในโถงเพดานสูงลามเร็วเรียกว่า Ceiling Jet คือช่วงที่ควันร้อนและก๊าซจากการเผาไหม้ลอยตัวขึ้นชนเพดานแล้วแผ่กระจายออกด้านข้างอย่างรวดเร็ว ก่อนจะสะสมตัวเป็นชั้นควันร้อนหนาปกคลุมทั้งห้อง สถาบันมาตรฐานและเทคโนโลยีแห่งชาติสหรัฐฯ (NIST) อธิบายว่าการพัฒนาของไฟในห้องปิดขึ้นอยู่กับหลายปัจจัยร่วมกัน ทั้งชนิดเชื้อเพลิง ปริมาณอากาศ รูปทรงของห้อง และตำแหน่งจุดที่ไฟเริ่มต้น

เมื่อชั้นควันร้อนสะสมมากพอ ความร้อนที่แผ่รังสีลงมาจากเพดานจะทำให้วัสดุทุกชิ้นในห้องเริ่มสลายตัวและปล่อยแก๊สติดไฟพร้อมกัน จนเกิดปรากฏการณ์ Flashover หรือจุดที่ทุกอย่างในห้องลุกไหม้เกือบพร้อมกันในเสี้ยววินาที

เหตุการณ์นี้เกี่ยวข้องกับวัสดุกันเสียงที่เป็นโฟมติดไฟง่ายบนผนัง ซึ่งสะท้อนให้เห็นภาพเดียวกับหอประชุมที่เต็มไปด้วยเก้าอี้บุนวมเรียงติดกันเป็นแถว หากวัสดุไม่ผ่านมาตรฐานหน่วงไฟ ไฟจากเก้าอี้ตัวเดียวสามารถส่งต่อความร้อนไปยังตัวข้างเคียงผ่านการแผ่รังสีความร้อน และลามไปตามแถวได้เร็วกว่าฝีเท้าคนวิ่งหนีเสียอีก

บทบาทของวัสดุเก้าอี้ในการลามไฟ

เบาะเก้าอี้หอประชุมส่วนใหญ่ผลิตจาก โฟมโพลียูรีเทน ซึ่งมีคุณสมบัติติดไฟง่ายและปล่อยควันดำที่มีสารพิษสูงเมื่อเผาไหม้ หากไม่ผ่านการบำบัดด้วยสารหน่วงไฟ โฟมชนิดนี้จะกลายเป็นเชื้อเพลิงชั้นดีที่เร่งให้เกิดฟลอชโอเวอร์เร็วขึ้นมาก บริษัทผู้ผลิตเก้าอี้หอประชุมรายใหญ่ในต่างประเทศจึงต้องทดสอบทั้งผ้าหุ้มและโฟมให้ผ่านมาตรฐานความไวไฟก่อนนำไปติดตั้งในอาคารสาธารณะ ซึ่งเป็นประเด็นที่เราเคยพูดถึงไว้ในบทความเรื่องสิ่งที่ต้องเช็คก่อนเซ็นสัญญาซื้อเก้าอี้หอประชุม

นอกจากตัวโฟมแล้ว ชนิดของวัสดุหุ้มเบาะก็มีผลต่อความเร็วในการลามไฟไม่น้อยไปกว่ากัน ผ้ากับหนังเทียมมีพฤติกรรมการติดไฟและการหลอมละลายที่ต่างกัน ใครที่กำลังเปรียบเทียบสองวัสดุนี้อยู่ สามารถอ่านรายละเอียดเชิงลึกเพิ่มเติมได้ในบทความเปรียบเทียบผ้ากับหนังเทียมสำหรับเก้าอี้หอประชุม

มาตรฐานทดสอบไฟที่ใช้ในต่างประเทศ

มาตรฐานเหล่านี้ไม่ได้ทำให้เก้าอี้ไม่ติดไฟเลย แต่ทำหน้าที่ชะลอเวลาที่ไฟจะลุกลามจนเกิดฟลอชโอเวอร์ ซึ่งในสถานการณ์จริงเวลาที่เพิ่มขึ้นเพียงไม่กี่นาทีมีความหมายมากต่อการอพยพคน

วิธีเอาตัวรอดเมื่อเกิดเหตุเพลิงไหม้ในหอประชุม

สรุปสิ่งที่ควรให้ความสำคัญ